Κλείσιμο

Ο βρετανικός Τύπος πριν τη σύνοδο

Το περιεχόμενο της συμφωνίας Σαρκοζί-Μέρκελ

Σε επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Σαρκοζί και Μέρκελ αναφέρονται οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. Το σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας που φέρεται να παρουσίασε ο Γάλλος πρόεδρος «θα μπορούσε να περιλαμβάνει 71 δισεκατομμύρια ευρώ από ξένους πιστωτές και ένα φόρο συνολικού ύψους 50 δισεκατομμυρίων ευρώ στις τράπεζες της ευρωζώνης». Τα έσοδα αυτής της τραπεζικής φορολόγησης θα χρησιμοποιηθούν για την επαναγορά του 20% του ελληνικού χρέους.

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν επίσης ένα πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων σύμφωνα με το οποίο οι ιδιώτες επενδυτές θα ενθαρρύνονταν να ανταλλάξουν τα ομόλογα που κατέχουν με νέα διάρκειας 30 ετών. Το σχέδιο αυτό εκτιμάται ότι θα επέφερε μείωση του ελληνικού χρέους κατά 90 δισεκατομμύρια ευρώ. Η πρόταση θα περιελάμβανε κίνητρα για τους κατόχους ομολόγων που λήγουν την επόμενη οκταετία.

Σημειώνεται πάντως ότι σύμφωνα με στελέχη χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που μετέχουν στις διαπραγματεύσεις το σχέδιο που θα συμφωνηθεί θα περιλαμβάνει είτε τη φορολόγηση τραπεζών είτε την ανταλλαγή ομολόγων - όχι όμως και τα δύο.

Η ανησυχία του Όσμπορν

Σε συνέντευξή του στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Τζορτζ Όσμπορν καλεί τους ηγέτες της ευρωζώνης να θέσουν υπό έλεγχο την κρίση χρέους στη σημερινή σύνοδο κορυφής. Προειδοποιεί ότι αν δεν τα καταφέρουν, υπάρχει κίνδυνος μίας νέας οικονομικής κρίσης τόσο σοβαρής όσο η ύφεση που ακολούθησε την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς το 2008. Ο κ. Όσμπορν δηλώνει «πολύ ανήσυχος» για τον ενδεχόμενο η κρίση να κλιμακωθεί εκτός ελέγχου, επισημαίνοντας ότι απειλείται και η σταθερότητα στη Βρετανία. Παρόλα αυτά, σπεύδει να προσθέσει ότι είναι αισιόδοξος για την έκβαση της συνόδου.

Τάσσεται υπέρ της συμμετοχής των ιδιωτών πιστωτών στο νέο σχέδιο διάσωσης, υποστηρίζει την επέκταση του ευρωπαϊκού μηχανισμού διάσωσης και αποδέχεται ως απαραίτητη μια στενότερη δημοσιονομική ένωση στην ευρωζώνη. Εμφανίζεται επικριτικός έναντι της Γερμανίας, λέγοντας ότι το ευρώ ήταν δική της ιδέα και αυτή πρέπει να το βγάλει από την κρίση.

Τα αναγκαία κατά Στίγκλιτς βήματα

Σε κρίσιμη στιγμή βρίσκεται η Ευρώπη κατά τον Αμερικανό οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτς που γράφει στην ιστοσελίδα των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, όχι μόνο ως προς την επιβίωση του ευρώ, αλλά και ως προς μια πιθανή νέα αναταραχή για την παγκόσμια οικονομία.

Όπως τονίζει, για έναν οικονομολόγο είναι απλό και ξεκάθαρο το τι πρέπει να γίνει: το χρέος της Ελλάδας πρέπει να πέσει σε ένα βιώσιμο επίπεδο. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με τη μείωση των επιτοκίων δανεισμού, με τη μείωση του χρέους και/ή με την αύξηση του ΑΕΠ.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη δεν είναι τόσο οικονομικό όσο πολιτικό, συνεχίζει ο κ. Στίγκλιτς. Αν μπορούσε να υποστηριχθεί η έκδοση κοινού ευρωομολόγου με χαμηλότερα επιτόκια για όσες χώρες έχουν ανάγκη, τα χρέη, ακόμα και στο 150% του ΑΕΠ στην περίπτωση της Ελλάδας, θα ήταν διαχειρίσιμα.

Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς πλέκει στη συνέχεια το εγκώμιο του Γιώργου Παπανδρέου. Αναφέρει ότι η Ευρώπη είναι τυχερή που στην ηγεσία των χωρών με προβλήματα δε βρίσκονται λαϊκιστές πολιτικοί. «Αυτό που έχει κάνει ο Γιώργος Παπανδρέου τους τελευταίους 18 μήνες είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δε θα μπορούσε κανείς να περιμένει περισσότερα. Η λιγότερη από το προσδοκώμενο βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης της Ελλάδας δεν οφείλεται στο ότι δεν κατάφερε (ο Έλληνας πρωθυπουργός) να αντεπεξέλθει, αλλά στο ότι τα οφέλη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων χρειάζονται χρόνο – περισσότερο χρόνο από όσο επιτρέπει η πολιτική διαδικασία. Επίσης επειδή η λιτότητα σπάνια έχει αποτέλεσμα και επειδή οι οικονομίες των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας δεν έχουν αποδώσει όσο καλά ήλπιζαν», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Αμερικανός οικονομολόγος.

Απαραίτητο συστατικό επίλυσης της κρίσης χρέους θεωρεί επίσης την αποκατάσταση της ανάπτυξης, προτείνοντας τη λειτουργία ενός ταμείου αλληλεγγύης για τη σταθερότητα από κοινού με επενδύσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Τέλος, καταφέρεται κατά της ΕΚΤ λέγοντας ότι πρέπει να συνειδητοποιήσει πως μία αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ακόμα και αν συνιστά πιστωτικό γεγονός, σημαίνει ότι τα ελληνικά ομόλογα θα είναι ασφαλέστερα από όσο είναι τώρα. Επομένως πρέπει να συνεχίσουν να γίνονται δεκτά ως εγγυήσεις δανεισμού. Όπως προειδοποιεί ο κ. Στίγκλιτς, «η μη αποδοχή ελληνικών ομολόγων θα σημαίνει το τέλος της ελληνικής συμμετοχής στο ευρώ με όλες τις συνέπειες».

Ανάγκη για «σοκ και δέος»

Οικονομικός συντάκτης του Γκάρντιαν τονίζει ότι στη σύνοδο των Βρυξελλών πρέπει να παρουσιαστεί ένα πακέτο που θα προκαλέσει σοκ και δέος στις αγορές. Η λύση, προσθέτει, αρχίζει από την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.

Αυτό το πακέτο «σοκ και δέους» απαιτεί μια ενίσχυση του υπάρχοντος ταμείου διάσωσης ίσως στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και συμμετοχή των φορολογούμενων των ισχυρών κρατών-μελών. Μπορεί αυτό να είναι άδικο, συνεχίζει ο Νιλς Πράτλεϊ του Γκάρντιαν, αλλά η κ. Μέρκελ πρέπει κάπως να πείσει τους ψηφοφόρους στη Γερμανία ότι το τίμημα της μη-συμμετοχής τους στη διάσωση της Ελλάδας θα είναι μεγαλύτερο από τη διάλυση της ευρωζώνης και την αναπόφευκτη τότε ύφεση. «Το έργο της θα ήταν πιο εύκολο αν είχε συνειδητοποιήσει πριν από 18 μήνες ότι η καθυστέρηση μιας μορφής ελληνικής πτώχευσης δεν οδηγούσε πουθενά», σχολιάζει ο συντάκτης.

«Η σημερινή σύνοδος αποσκοπεί στην αποφυγή της καταστροφής. Οι δημοσιονομικές συνέπειες μπορούν να περιμένουν ως την επόμενη εβδομάδα», καταλήγει το άρθρο.

Ο Ιντιπέντεντ, εξάλλου, στο κύριο άρθρο του αναφέρει ότι μπορεί η κ. Μέρκελ να ακολουθούσε τις εξελίξεις κατά τη μεγαλύτερη περίοδο της κρίσης, αλλά η επιμονή της για συμμετοχή ιδιωτών πιστωτών στη νέα ελληνική διάσωση είναι σωστή.

Όπως εξηγεί η εφημερίδα, πρώτον δεν αρκεί η μετακύλιση του ελληνικού χρέους, αλλά χρειάζεται και η ελάφρυνσή του και κατά δεύτερο είναι «δημοκρατικά αναγκαίο» οι ευρωπαϊκές τράπεζες που δάνειζαν τόσο ελεύθερα στην Ελλάδα την περασμένη δεκαετία πληρώνοντας μεγάλα μπόνους στα στελέχη τους να συνεισφέρουν στο κόστος.
Πηγή: Θανάσης Γκαβός, Λονδίνο